Alice (7) - MKD
Extreem verlegen
Alice is een vrolijk kind met een flinke dosis zelfvertrouwen. Een onvoorstelbaar groot contrast met het stille en teruggetrokken meisje van een aantal jaren geleden. Toen Alice ruim twee jaar oud was, merkten haar ouders dat zij anders was dan andere kinderen. Alice sprak nauwelijks en zocht geen contact met leeftijdsgenootjes. Op het kinderdagverblijf was haar gedrag zelfs nog extremer te noemen. ‘Als ze buiten gingen spelen, stond Alice ergens alleen in een hoekje. Aan tafel in de groep staarde ze naar buiten en met het liedjes zingen deed ze niet mee. Ze maakte daar een hele eenzame en apathische indruk. We hebben thuis ook video-opnamen moeten maken om aan de leidsters te bewijzen dat Alice wel degelijk kon praten. Het hele jaar had zij daar nog geen woord gezegd.’ De orthopedagoge verbonden aan het kinderdagverblijf adviseert de ouders Alice aan te melden bij een Medisch KleuterDagverblijf (MKD). ‘We wilden weten wat er met Alice aan de hand was, waarom gedroeg zij zich zo en hoe zouden wij haar kunnen helpen? Maar we schrokken natuurlijk ook, je hebt toch ook een bepaald beeld van zo´n instelling.’
Desondanks aarzelden Alice´s ouders geen moment en meldden zij haar aan bij Bureau Jeugdzorg, dat de indicatie en aanmelding verzorgde voor Tender, De Tweegelanden in Rijsbergen. ‘Alice was ruim drie jaar toen zij terecht kon op het MKD De Tweegelanden. Voor die tijd was door een psycholoog van het GGZ al de diagnose selectief mutisme* bevestigd, een psychische stoornis die zich o.a. uit in een extreme vorm van verlegenheid. Door te zoeken op internet wisten we dat eigenlijk al, maar nu zochten we vooral naar manieren en oplossingen om haar zo goed mogelijk te helpen.’
Kleine stapjes vooruit
De eerste twee jaar op De Tweegelanden bracht Alice door in de groep De Carrousel, daarna ging zij naar de groep De Duizendpoot, een groep waar dagbehandeling wordt gecombineerd met onderwijs. ‘In totaal heeft Alice drie jaar op de Tweegelanden gezeten. Daar ging zij met hele kleine stapjes vooruit. Soms leek ze zelfs helemaal niet vooruit te gaan. Maar, achteraf bezien hebben we echt een heel goed gevoel aan deze periode overgehouden en zie je wel degelijk dat zij heel veel vooruitgang heeft geboekt.’ Zo veel zelfs dat Alice vorig jaar naar groep 3 van de reguliere basisschool is gegaan. ‘Het dagverblijf bood nog ambulante begeleiding maar het ging gelijk zo goed op school en ze maakte zo gemakkelijk nieuwe vriendinnetjes, dat we daarmee al na enkele weken konden stoppen. Haar beste vriendin is een heel brutaal typetje, bijna het tegenovergestelde van Alice, maar dat blijkt juist heel goed te gaan samen.’
* Wat is selectief mutisme?
Selectief mutisme is een psychische stoornis bij kinderen die wordt gekarakteriseerd door een aanhoudend onvermogen te spreken onder bepaalde omstandigheden. Deze kinderen begrijpen gesproken taal en kunnen zelf ook spreken. Meestal spreken ze wèl tegen hun ouders en een beperkt aantal anderen. De meerderheid functioneert in alle andere opzichten normaal. De exacte oorzaak van de stoornis is (nog) onbekend, maar waarschijnlijk is de stoornis gerelateerd aan zaken als angst en sociale fobieën. Vaak communiceren deze kinderen in gezelschap door met het hoofd te knikken of te schudden, te wijzen of door uitdrukkingsloos te blijven totdat iemand raadt wat ze precies willen. De meerderheid van deze kinderen wíl wel erg graag spreken onder alle omstandigheden, maar kán het op dat moment niet vanwege angst, verlegenheid en schaamte.
De eerste symptomen zijn meestal zichtbaar tussen de leeftijden van 1 en 3 jaar. Het betreft zaken als (extreme) verlegenheid, niet spreken onder bepaalde omstandigheden en angst voor mensen. Vaak wordt het niet herkend en afgedaan als verlegenheid die vanzelf wel weer over gaat. Meestal wordt het dan pas na lange tijd (op school) opnieuw onderkend. Het kind heeft dan vaak al een manier gevonden om situaties waarin het zou moeten spreken te vermijden, waardoor de behandeling wordt bemoeilijkt. Meer op: http://selectivemutism.org
